Yabancı Türkiye’den alışverişi kesiyor yerli harcaması yurt dışına kayıyor

Sinan Öncel: 2025’in ilk dört ayında 284 milyar TL olan yabancıların Türkiye’deki toplam kartlı harcaması, bu yılın aynı döneminde 229 milyar liraya düştü. Aynı dönemde yerli kartlarla yurt dışından yapılan harcamalar ise 227 milyar TL’den 341 milyar liraya çıktı.

Birleşmiş Markalar Derneği’nin (BMD), Fast Company ile düzenlediği “Perakende Buluşması 2026” etkinliği, iş dünyasının ve perakendenin lider isimlerini bir araya getirdi. Toplantıda, BMD Başkanı Sinan Öncel ile Karaca Grubu Kurucusu Arif Karaca’nın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, katılımcılarla deneyimlerini ve değerlendirmelerini paylaştılar.

BMD Başkanı Sinan Öncel, konuşmasında yeme içme başta olmak üzere birçok sektörde maliyet enflasyonunun perakende sektörü için çok önemli bir sorun olduğunu vurguladı. Yüksek maliyetler nedeniyle Türkiye’nin yabancılar için alışveriş cazibesini kaybettiğini belirten Öncel, “Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2025’in ilk dört ayında 284 milyar lira olan yabancıların Türkiye’deki toplam kartlı harcaması, bu yılın aynı döneminde 229 milyar liraya düştü. Aynı dönemde yerli kartlarla yurt dışından yapılan harcamaların ise 227 milyar liradan 341 milyar liraya çıktığını görüyoruz. Yani yerli harcaması yurt dışına kayıyor.” diye konuştu.

PANDEMİDEN BU YANA DÜZENLİ ANKETLERLE MARKALI PERAKENDENİN NABZINI TUTUYORUZ

BMD çatısı altında 214 üye ve 516 marka bulunuduğunu bildiren Sinan Öncel, pandemiden bu yana her ay düzenli yaptıkları anketlerle sektörün nabzını tuttuklarını söyledi. Fahiş kira atış taleplerinin uzun zamandır markalar için bir numaralı sorun olduğunu vurgulayan Öncel, şöyle devam etti:

“Haziran 2022’de 100 bin lira kira ödediğimiz bir mağazanın kirası, o tarihte 6 bin 68 dolara denk düşüyordu. Aynı mağaza için bugün 11 bin 164 dolar karşılığı kira ödüyoruz. Bu tabloya rağmen, hâlâ

yüzde 300-400’e varan fahiş kira artış talepleriyle karşı karşıya kalıyoruz. Yüksek oranlı artışlar, kira/ciro oranlarına olumsuz yansıyor. 2024’te üyelerimizin yüzde 20’sinin kira ciro oranı yüzde 16 ve üzerindeyken, 2025’te bu oran yüzde 42’ye, 2026’nın ilk dört ayında ise yüzde 56’ya yükseldi. Perakendede ciddi kan kaybına neden olan bu konuyla ilgili gerekli yasal düzenlemenin yapılması konusunda Adalet, Hazine ve Maliye ve Ticaret Bakanlığımızla yakın görüşmelerimiz devam ediyor.”

ARİF KARACA: TÜRKİYE’DE SERMAYE BİRİKİMİ OLMADIĞI İÇİN GLOBAL MARKA ÇIKARAMIYORUZ

Karaca Grubu Kurucusu Arif Karaca da konuşmasında iş hayatındaki deneyimlerini ve markanın büyüme sürecindeki dönüm noktalarını anlattı. Karaca, İş hayatındaki en stratejik üç adımla ilgili şunları söyledi:

“Türkiye’de çok sık krizlerle karşılaştık ama biz o krizlerin hiçbirinde geri çekilmedik. Aksine krizlerin üstüne üstüne giderek hepsini fırsata dönüştürmeyi bildik. İthalatta başlattığımız ürün gamını geliştirmeyi iç piyasada yerli üretimle sürdürdük. Hem ithal ettiğimiz hem de içeride ürettiğimiz ürünleri farklılaştırdık. Üçüncü stratejik adımımız ise elektrikli ev aletleri işine geçişimiz oldu. Bugün ciromuzun önemli bir kısmını elektrikli ev aletleri oluşturuyor. Elbette bu büyüme sürecinde, birkaç kez batmanın eşiğine geldik. Çünkü dövizle aldığınız ürünü çekle senetle satıyorsunuz. Bir sabah kalkıyorsunuz devalüasyon olmuş, sermayeniz yarıya inmiş. Bu nedenle firmalar sermaye birikimi yapamıyor. Türkiye’de sermaye birikimi olamadığı için de global marka çıkaramıyoruz.”

Arif Karaca, en büyük hayalinin kurucusu olduğu şirketi global bir marka haline getirmek olduğunu sözlerine ekledi.